มะเร็งต่อมน้ำเหลือง

มารู้จักมะเร็งต่อมน้ำเหลืองกันเถอะ

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma) คือ เนื้องอกของระบบน้ำเหลืองในร่างกาย ระบบน้ำเหลือง (Lymphatic System) จัดเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันประกอบไปด้วยอวัยวะน้ำเหลือง อันได้แก่ ม้าม ไขกระดูก ต่อมทอนซิล ต่อมไทมัส

ภาพในอวัยวะเหล่านี้จะเต็มไปด้วยน้ำเหลือง ซึ่งมีหน้าที่นำสารอาหารและเซลล์เม็ดเลือดขาว (Lymphocyte) ไปทั่วร่างกาย ความผิดปกติของเม็ดเลือดขาวเหล่านี้ ทำให้เกิดเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองขึ้น

ประเภทของมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดฮอดจ์กิน (Hodgkin Lymphoma) และชนิดนอนฮอดจ์กิน (Non-Hodgkin Lymphoma) โดยส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะพบมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดนอนฮอดจ์กิน

ซึ่งมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด Non-Hodgkin สามารถแบ่งออกได้เป็น 30 ชนิดย่อย ถ้าอาศัยอัตราการเจริญของตัวมะเร็งแล้ว จะสามารถแบ่งได้เป็น 2 ชนิด คือ

  1. ชนิดค่อยเป็นค่อยไป (Indolent) มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดนี้จะมีอัตราการแบ่งตัวของมะเร็งค่อนข้างช้า แต่มักจะไม่หายขาดด้วยการรักษาที่มีอยู่ในปัจจุบัน
  2. ชนิดรุนแรง (Aggressive) มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดนี้จะมีอัตราการแบ่งตัวของมะเร็งเร็ว ถ้าไม่ได้รับการรักษาผู้ป่วยอาจะเสียชีวิตได้ภายใน 6 เดือนถึง 2 ปี ข้อแตกต่างจากมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดค่อยเป็นค่อยไป คือ มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดรุนแรงมีโอกาสที่จะหายขาดจากโรคได้ถ้าได้รับการรักษา

สังเกตอาการ

อาการของมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

เนื่องจากอาการของมะเร็งต่อมน้ำเหลืองสามารถพบได้ในหลายภาวะ เช่น การติดเชื้อ ดังนั้นจึงมีผู้ป่วยบางส่วนที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง แต่โดยทั่วไปอาการของมะเร็งต่อมน้ำเหลืองมักจะกินเวลานาน และไม่สามารถอธิบายได้จากสาเหตุอื่น

อาการเริ่มต้น

  • ต่อมน้ำเหลืองโต การพบก้อนที่บริเวณต่างๆของร่างกาย เช่น ที่คอ รักแร้ ขาหนีบ โดยก้อนที่เป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองมักไม่เจ็บ ซึ่งต่างจากการติดเชื้อ ที่มักมีอาการเจ็บที่ก้อน
  • เหงื่อออกมากผิดปกติ
  • มีเหงื่อออกมากในกลางคืน
  • มีไข้ หนาวสั่น
  • เบื่ออาหาร และน้ำหนักลด
  • อ่อนเพลียโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • ไอเรื้อรัง และหายใจไม่สะดวก
  • ต่อมทอนซิลโต
  • อาการคันทั่วร่างกาย
  • ปวดศีรษะ (พบในมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในระบบประสาท)

มะเร็งต่อมน้ำเหลืองมีโอกาสหายขาดสูงถึง 80%

ตรวจพบเร็ว รักษาเร็ว ทำตามที่แพทย์แนะนำ พบแพทย์สม่ำเสมอ ก็หายขาดได้

ปัจจัยเสี่ยง / สาเหตุ

ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดมะเร็งต่อมน้ำเหลือง เช่น

  • สารเคมี เช่น ยาฆ่าแมลง ยาฆ่าหญ้า ยาฉีดกันยุง ยาทาเล็บ การโกรกผม
  • ศัลยกรรม ควรระวังการศัลยกรรมบริเวณเต้านม การใส่สิ่งที่ไม่ใช่ส่วนของร่างกายเข้าไปอาจทำให้เกิดมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้
  • ภูมิต้านทานของร่างกาย เช่น โรคภูมิคุ้มกันทำร้ายตัวเอง (SLE) โรคเอดส์ (HIV)
  • การติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น H.Pyroli บริเวณกระเพาะอาหาร (เป็นโรคกระเพาะ)

วิธีป้องกัน

  • ตรวจสุขภาพทุกปี แม้ไม่มีอาการผิดปกติ
  • นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
  • รับประทานอาหารปรุงสุก สะอาด ครบ 5 หมู่
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสมลพิษ สารเคมี โดยตรง
  • เป็นโรคที่รักษาได้ ก็รักษา เช่น โรคกระเพาะ

การวินิจฉัย และการแบ่งระยะของโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

การรักษาโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองมีหลายวิธี โดยแพทย์จะพิจารณาตามสภาพร่างกายผู้ป่วย และระยะของโรค เพื่อการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย โดยแบ่งการรักษาออกเป็น 5 กลุ่มการรักษา ได้แก่

  1. การเฝ้าระวังโรค (Watch & wait)
  2. การใช้ยาเคมีบำบัด (Chemotherapy)
  3. การฉายรังสี (Radiation therapy)
  4. การให้ยาเจาะจงเซลล์มะเร็ง (Targeted cancer therapies)
  5. การรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด หรือสเต็มเซลล์ (Stem cell transplantation)

ต่อมน้ำเหลือง ตรวจเองได้

9 checkpoints ตรวจต่อมน้ำเหลืองด้วยตัวเอง

เพียง 60 วินาทีต่อเดือน ก็ห่างไกลโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้

ผู้ป่วยระยะแรกมักไม่รู้ว่าตัวเองป่วยเพราะอาการดูเหมือนโรคทั่วไปมาก แต่ถ้ารู้ทันไว ก็มีโอกาสหายขาดได้ เพียง 60 วินาทีต่อเดือน ก็ห่างไกลโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้ เพราะถ้าคลำเจอตุ่มแต่แรก >95% ไม่ใช่มะเร็ง และยุบไปเอง

วิธีตรวจมะเร็งต่อมน้ำเหลืองด้วยตัวเอง

ฟังคุณหมอเล่าถึงมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

  • มะเร็งต่อมน้ำเหลืองเกิดจากอะไร
  • มีกี่ชนิดและมีวิธีการรักษาแบบไหนได้บ้าง
  • อาการต้องสงสัยว่าอาจเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
  • ปัจจัยเสี่ยงหรือสาเหตุมาจากอะไร
  • มะเร็งต่อมน้ำเหลืองกับมะเร็งที่ลุกลามไปต่อมน้ำเหลืองต่างกันอย่างไร

พบความรู้และข้อแนะนำดีๆได้จาก
รศ.พญ.พิมพ์ใจ นิภารักษ์
แพทย์อายุรศาสตร์ สาขาโลหิตวิทยา รพ.รามาธิบดี

สมาคมโลหิตวิทยาแห่งประเทศไทย
มูลนิธิเครือข่ายมะเร็ง
Thai Cancer Society

#LymphomaAwareness #LymphomaDay

อยากรู้เกี่ยวกับมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเพิ่มเติม อ่านที่เอกสารข้างล่างนี้ได้เลย

ในเอกสารมีเนื้อหาดังนี้

  • มารู้จักมะเร็งต่อมน้ำเหลืองกันเถอะ
  • อาการของมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
  • ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
  • แนวทางการรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลือง
  • การดูแลรักษาตนเอง

เข้าใจเพิ่มเติม

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง
พบน้อย โอกาสหายขาดสูง
วิธีตรวจมะเร็งต่อมน้ำเหลืองด้วยตัวเอง : มะเร็ง รู้เร็ว หายได้