มะเร็งเม็ดเลือด MPN

มะเร็งเม็ดเลือดชนิดหายาก MPN

มารู้จักมะเร็งเม็ดเลือด MPN กัน

เป็นการเรียกชื่อรวมของมะเร็งโรคเลือดซึ่งเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดที่ทำหน้าที่ผลิตเม็ดเลือด นำไปสู่การผลิตเซลล์เม็ดเลือดมากเกินปกติอย่างรวดเร็ว สามารถแบ่งเป็นแบบที่มีฟิลาเดลเฟียโครโมโซม คือมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรังแบบมัยอีลอยด์ (CML) และไม่มีฟิลาเดลเฟียโครโมโซม หรือที่เรียกว่า Philadelphia-chromosome negative

อาการของมะเร็งเม็ดเลือด MPN

ผู้ป่วยโรคเอ็มพีเอ็น อาจจะมีอาการหรือไม่มีก็ได้ โดยอาการที่แสดงของโรคจะแตกต่างกัน แม้จะอยู่ในสภาวะโรคเดียวกัน อย่างไรก็ตามมีอาการบางอย่างที่คล้ายคลึงกัน เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยล้า (Fatigue), ซีดจาง (Anemia), คัน (ltching), เหงื่อออกมากผิดปกติในตอนกลางคืน (Night sweat) และปวดกระดูก (Bone pain) บางรายอาจมีไข้ และน้ำหนักลด เป็นต้น ซึ่งสามารถเรียกอาการเหล่านี้ได้ว่าเป็น Constitutional symptoms ในผู้ป่วยบางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อนเรื่องลิ่มเลือดอุดตัน ผู้ป่วยโรคเอ็มพีเอ็นบางรายมีการกลายเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลัน นอกจากนี้ผู้ป่วยอาจมีอาการแน่นท้องจากม้ามโต (Splenomegaly) ทำให้ไม่สามารถประกอบกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ เกิดความยากลำบากในการดำรงชีวิต ซึ่งกล่าวโดยสรุปคือ โรคนี้มีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอย่างมาก

ประเภทของมะเร็งเม็ดเลือด MPN

ในที่นี้จะกล่าวถึงแบบที่ไม่มีฟิลาเดลเฟียโครโมโซม ซึ่งสามารถแบ่งย่อยเป็น 3 โรคที่พบค่อนข้างบ่อย โดยขึ้นกับชนิดของเซลล์เม็ดเลือดที่ผิดปกติและอุบัติการณ์ของโรค

  1. เลือดข้น (PV – Polycythemia) คือ ร่างกายมีการผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดงมากกว่าปกติ
  2. เกล็ดเลือดสูง (ET – Thrombocythemia)
  3. พังผืดในไขกระดูก (MF – Myelofibrosis)

MPN ชนิดเลือดข้น Polycythemia

โรคเลือดข้น (PV – Polycythemia)

เกิดจากการที่ไขกระดูกมีการผลิตเม็ดเลือดแดงมากผิดปกติ  โดยภาวะนี้จะมีการสร้างเซลล์ เม็ดเลือดชนิดอื่นๆ เช่น เม็ดเลือดขาว และ เกร็ดเลือด เพิ่มขึ้นด้วย  การที่มีปริมาณเม็ดเลือดแดงที่มากกว่า ปกติจะเพิ่มโอกาสในการเกิดการจับตัวกันของของเม็ดเลือดแดงและเกล็ดเลือดได้ง่าย ทําให้มีการอุดตันของ หลอดเลือดบริเวณต่างๆของร่างกาย เช่น บริเวณปลายมือ ปลายเท้า หลอดเลือดสมอง หรือโรคเส้นเลือดหัวใจ เป็นเหตุให้ผู้ป่วยพิการหรือเสียชีวิตได้ ส่วนใหญ่มักพบในช่วงอายุ 60-70 ปี แต่พบประมาณร้อยละ 90ของผู้ป่วยโรคเลือดข้นมีการกลายพันธุ์ของยีน ชื่อ แจ็คทู (JAK 2 mutation)

อาการของโรค

ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการน้อย หรือไม่มีอาการเลยในระยะแรกของโรค อาการที่พบได้ บ่อย ได้แก่ ใบหน้าแดง ตาแดง ปวดศีรษะ มึนศีรษะ ง่วงซึมหายใจสั้น หรือหายใจลําบาก ชาเจ็บตามปลายมือ ปลายเท้า คัน ตามผิวหนังโดยเฉพาะเมื่ออาบน้ําอุ่น ตึงบริเวณท้องด้านบนซ้ายเนื่องจากม้ามโต ในรายที่มีการ อุดตันของหลอดเลือดที่หัวใจจะเจ็บเค้นหน้าอกซ้ายร้าวไปที่ลําคอหรือไหล่ความดันโลหิตต่ํา และ หากมีการ การอุดตันของหลอดเลือดที่สมอง มักพบ แขน ขาอ่อนแรงครึ่งซีก ชา ปากเบี้ยว ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการ ปวดข้อเนื่องจากเก๊าซ์กําเริบได้

เข้าใจเพิ่มเติม เป็นแล้วรักษาอย่างไร พร้อมภาพประกอบสวยๆ อ่านง่าย ได้ที่นี่

MPN ชนิดเกล็ดเลือดสูง Thrombocythemia

โรคเกล็ดเลือดสูง ( Essential Thrombocythemia , ET)

เกิดจากการเพิ่มขึ้นของเกล็ดเลือดสัมพันธ์กับการเพิ่มจำนวนของเซลล์ต้นกำเนิดเกล็ดเลือดในไขกระดูก ไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนแท้จริง พบว่ามีการกลายพันธุ์ของยีน ชื่อ แจ็คทู (JAK 2 mutation)

อาการของโรค

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่มีอาการ แต่อาการที่พบได้จากภาวะเส้นเลือดขนาดเล็กถูกรบกวนได้แก่ ปวดหัว การมองเห็นผิดปกติ มึน หรือเวียนหัว  ปลายมือปลายเท้าเย็นเปลี่ยนเป็นสีม่วง  รู้สึกแสบร้อน มีสีแดงและปวดบริเวณมือเท้า

สำหรับผู้ป่วยที่อยู่ในกลุ่มอาการเลือดออก จะพบรอยช้ำได้ง่าย เลือดกำเดาไหล หรือมีประจำเดือนออกมามาก มักเลือออกในทางเดินอาหาร หรือพบเลือดในปัสสาวะ

สำหรับผู้ป่วยที่อยู่กลุ่มลิ่มเลือดอุดตัน เกิดภาวะต่อไปนี้

  • เส้นเลือดสมองอุดตัน
  • สมองขาดเลือด
  • เส้นเลือดหัวใจอุดตัน เป็นต้น

เข้าใจเพิ่มเติม เป็นแล้วรักษาอย่างไร พร้อมภาพประกอบสวยๆ อ่านง่าย ได้ที่นี่

MPN ชนิดพังผืดในไขกระดูก Myelofibrosis

โรคพังผืดในไขกระดูก (Myelofibrosis, MF)

เป็นโรคมะเร็งไขกระดูกชนิดหายาก จัดอยู่ในกลุ่มของมะเร็งโลหิตวิทยา หรือมะเร็งเม็ดเลือด (Blood Cancers) เมื่อเป็นแล้วจะส่งผลต่อการผลิตเซลล์เม็ดเลือด ทำให้ร่างกายไม่สามารถสร้างเม็ดเลือดได้ตามปกติ และทำให้เซลล์เม็ดเลือดทำงานผิดปกติด้วย เมื่อเซลล์เม็ดเลือดทำงานผิดปกติ จะส่งผลให้เกิดพังผืดที่ไขกระดูก ทำให้ผู้ป่วยมีภาวะโลหิตจางรุนแรง จนรู้สึกเหนื่อยล้าและหมดเรี่ยวแรงอย่างหนัก นอกจากนี้ โรคพังผืดในไขกระดูกยังอาจทำให้ผู้ป่วยมีเกล็ดเลือดต่ำ จนเสี่ยงเกิดภาวะเลือดออกได้ง่ายขึ้น และผู้ป่วยโรคพังผืดในไขกระดูกส่วนใหญ่ มักมีปัญหาม้ามและไตโตด้วย

โรคพังผืดในไขกระดูกนี้ หากเกิดขึ้นเองจะเรียกว่า โรคพังผืดในไขกระดูกปฐมภูมิ (Primary Myelofibrosis) แต่หากเป็นผลมาจากโรคอื่น จะเรียกว่า โรคพังผืดในไขกระดูกชนิดทุติยภูมิ (Secondary Myelofibrosis)

พบมากในคนอายุ 60-70 ปี ประมาณร้อยละ 50-60 ของผู้ป่วยโรคพังผืดในไขกระดูกมีการกลายพันธุ์ของยีน ชื่อ JAK 2 mutation

อาการของโรค

โดยปกติแล้ว อาการของโรคพังผืดในไขกระดูกจะพัฒนาช้ามาก และเมื่อยังอยู่ในระยะเริ่มต้น ก็มักจะไม่แสดงอาการหรือสัญญาณใด ๆ ที่สามารถสังเกตได้โดยง่ายด้วย แต่หากอาการของโรคพัฒนาขึ้น และส่งผลกระทบต่อการผลิตเซลล์เม็ดเลือดมากขึ้น ก็มักจะทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้

  • รู้สึกเหนื่อยล้า หมดแรง หรือหายใจไม่เต็มอิ่ม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเพราะภาวะโลหิตจาง
  • รู้สึกปวดหรือแน่นบริเวณซี่โครงข้างซ้าย เนื่องจากม้ามโตขึ้น
  • ฟกช้ำง่าย
  • เลือดออกง่าย
  • เหงื่อออกมากขณะนอนหลับ (เหงื่อออกตอนกลางคืน)
  • มีไข้
  • ปวดกระดูก หรือปวดข้อต่อ
  • ผิวซีด
  • ติดเชื้อบ่อย
  • เลือดคั่งหรือเกิดลิ่มเลือดโดยไม่ทราบสาเหตุเป็นประจำ
  • มีอาการคัน
  • น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

เข้าใจเพิ่มเติม เป็นแล้วรักษาอย่างไร พร้อมภาพประกอบสวยๆ อ่านง่าย ได้ที่นี่

5 สัญญาณเตือนว่าอาจเกิดสิ่งผิดปกติในร่างกาย

สำหรับคนที่แสดงอาการของโรค หรือสงสัยว่าตนเองมีความผิดปกติหรือไม่จำเป็นต้องปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจ วินิจฉัยและรักษาในขั้นตอนต่อไป
แม้จะไม่ได้ตรวจเลือด แต่เมื่อเลือดมีปัญหา ร่างกายคุณจะส่งสัญญาณบอกได้

  1. มีอารมณ์ซึมเศร้า เหงา รู้สึกไม่สดชื่น
  2. ร่างกายอ่อนเพลียและรู้สึกเหนื่อยง่าย
  3. มักมีอาการหน้ามืด และเป็นลมบ่อยๆ
  4. เมื่อมีอะไรมากระแทกหรือเดินชนสิ่งของร่างกายเกิดจ้ำเลือดได้ง่าย หรือบางครั้งอาจเกิดจ้ำเลือดตามตัวโดยไม่ทราบสาเหตุว่ามันมาได้อย่างไร
  5. ร่างกายอ่อนแอ ทำให้มักติดเชื้อโรคต่างๆ ได้ง่ายขึ้น

รู้จักมะเร็งเม็ดเลือด MPN

อยากรู้เกี่ยวกับมะเร็งเม็ดเลือด MPN เพิ่มเติม อ่านที่เอกสารข้างล่างนี้ได้เลย

ในเอกสารมีเนื้อหาดังนี้

  • แต่ละโรคคืออะไร สาเหตุเกิดจากอะไร
  • อาการและอาการแสดง ความผิดปกติที่เกิดขึ้นในร่างกายผู้ป่วยโรคเลือดข้น
  • การตรวจวินิจฉัยที่เกี่ยวข้อง การพยากรณ์โรค
  • วิธีการรักษา รักษาแล้วหายขาดหรือไม่
  • แนวทางปฏิบัติตัว